acı yavşan ad Bir çeşit bitki
ağız ad yeni yavrulamış inek ya da davarın koyu kıvamdaki sütü
ağdala ad Bir çeşit zararlı tırtıl. Özellikle çamları kemirir.
ağdırmak eylem At, eşek ya da katır sırtındaki denk’lerden birisinin ağır basması.
alaöcük ad Alacalı engerek.
aleh! ünlem Şaşkınlık ünlemi.
alız nitelik zayıf kalmış büyükbaş ya da küçükbaş hayvanı niteler. Şaka ile karışık insan için de kullanılır.
alızımak eylem Zayıflamak
aŋıtmak eylem Ayakta ne yapacağını bilmez durumda durmak
aŋlamak eylem eşek, at ve katırların sırtlarını kaşımak işin yerde iki yana devrilerek debelenmesi
apalamak eylem Bebeğin emeklemesi
arakapı ad Sofadan odalara girişteki kapılı bölme
arbışmak eylem Keçi gibi otoburların ağaç dallarına çullanması
aşırma ad Bakraç
azık ad Yemek, kumanya
basara ad Bir çeşit bitki hastalığı
başlankara ad bir çeşit kuş
belinlemek eylem Sıkıntı ile uyanmak. Sıkıntılı uyku durumu.
bicik ad Meme
bıçkı ad Testere
biz ad Kunduracıların kullandığı ayakkabı derisini delmeye yarayan aygıt
bizlingiç ad Çitlenbik, çitlenbik ağacının meyvesi.
boğasıramak ad Türkçenin kurallarına uygun olarak “ineğin boğaya çekilmek istemesi”nin anlatımı
bosçolba ad Adaçayı
bozlak ad Ardıç kuşu
burgu asd Matkap
burnakaz asd Çulluk
bülük asd Erkeğin cinsel organı
büvelek ad Büyükbaş hayvanları ürküten(mozuklatan) bir zararlı
büvemek ad Suyun önünü çevirmek, çelmek.
büvet ad Büvenen dere kesiminde oluşan su birikintisi
cidavu ad Kadınların ve kız çocuklarının arsızı
cılgısız nitelik Görgüsüz, yadırgatıcı davranışlar gösteren
cingil ad Üzüm salımını oluşturan küçük öbekler
cirbe ad Sıkılarak elde edilen dut ya da üzüm posası
cırtlavuk ad Meyvenin doğal sertliğini yitirmiş olanı
citme ad Tekme, at tekmesi
citmelemek eylem Tekme atmak, atın tekme atması
civge ad Piyaz
cuga ad Karadutlara gelen bir çeşit kara ardıç kuşu
çağıllık ad dağın yüzündeki çakıllı döküntü yüzeyi
çakıldak ad Değirmenlerde buğdatın akışını taşa vurarak düzenleyen düzenek
çatak ad İki derenin birleşimi
çebiç ad Keçinin dişisi
çelmek ad Çevirmek, döndürmek
çemkirmek ad Küçüklerin büyüklere karşı koymaları, çeneye tutuşmaları
çentik ad Ağaca ya da başka bir nesneye bıçakla açılan kertik
çentmek eylem Çentik açma eylemi
çevrik ad Çevrilmiş bahçe
çeymeç ad Dalları çekmeye yarayan çatal değnek
çıgrışmak eylem Kişioğlunun her yanının sızlaması, ağrıması
çiğin ad Omuz
çığrınmak ad Bağırıp durmak
çığşarık nitelik Her yanın ağrıması, aşırı yorgun
çığşarılmak kalmak eylem kişinin her tarafının yorgunluktan ya da kocamışlıktan tutulup kalması
çimkimek eylem Akışkanın sıçraması, bulaşması
çırpacak ad Ceviz çırpmaya yarayan uzun, kalın değnek
çombalak ad Düdük, bekçi düdüğü
çoplak ad Durgun su birikintisi
çöğdürmek eylem Erkeklerin-oğlan çocukların- işemesi
çul ad keçi kılından dokunmuş yaygı, örtü(genellikle yaygı ve örtü olarak karpıştalarda, şahnelerde ve çadırlarda kullanılır)
dağan ad Geniş, yayvan kazan
damızlık çalmak eylem mayalamak
dayfalmak eylem Bir kişinin yorgunluk ve özellikle uykusuzlukran içinin geçmesi
deberik nitelik Duvarın bel vermesi derumu
debermek eylem Bel vermek
deŋgilmek eylem Ağa gibi yan gelip yatmak
dengiyarısı ad Yükü oluşturan denklerden ötekisi
denk ad Hayvan yükünün yarısı
depki ad Su taşımaya yarar güğüm benzeri bir kap
dıgıdık ad Ağaçkakan kuşu
dığrak nitelik Gergin, sıkı
dığramak eylem Gerilmek,sıkılanmak
diŋelmek eylem Ayağa kalkmak, kendiliğinden dik duruma gelmek
dirgit ad Pişmiş, kurutulmamış buğday
dişemek ad Değirmen taşında diş açmak
doŋuzluk ad Değirmenin su girişinde aşağıya doğru daralan su kulesi
döndüremeç ad Sac ekmeğini sacda çevirmeye yarayan yassı tahta
dörüşmek ad Didişmek, dalaşmak
dul ad Dulda- evin dulu, duldası, saçağının dibi
duşak ad Büyübaş hayvanların hareketlerini engelleyen ön ayak bağı
duşamak eylem duşak dağlama eylemi
düve ad İnekle dana arası
emiştirmek eylem Oğlak ve kuzuların yayıltma dönüşünde denetimli olarak emdirilerek beslenmesi
enik ad Köpek
enicek ad Köpek yavrusu, gıdık
erez ad Buğday içinde yetişen zararlı bir ot
ergen ad Kızılcık
erik baskısı ad Etli erik yemeği
evmek eylem Acele etmek
evüldenmek eylem Bebeğin konuşmadan önce konuşmaya çabalaması
eyseri ad İri, budaklı odun
falak ad Bir çeşit kuş
ferfene Eğlence
fistan ad Kadın elbisesi
fıydırmak eylem Fırlatmak
gacırgaç ad Bir çeşit döner tahtıravalli
gaklık ad Kireçtaşı üzerinde oluşan küçük su birikintisi çukurları
garaasbennek Yok yere
gavaracı nitelik kuru gürültücü
geğrek batması eylem Koşulurken engel olacak şekilde sancı ortaya çıkması
gicirgen ad Isırgan
gidişmek eylem kaşınmak
gilik ad Çekirdek
gıdık ad enik, köpek yavrusu
gırtıldamak eylem bir işle hafif tertip oyalanmak
gölük ad Eşek
gön ad Hayvan derisi
götbatıran ad Dere kenarlarında suya batıp çıkan uçucu hayvanlar
guluŋlamak eylem doğurmak(hayvanlar için kullanılır)
gücük ad Gömlek
güven ad Su sineği
haral ad Saman doldurmaya yarayan büyük çuval
harım ad Sınırlara dikilen kazıklar ve çubuklar
hebiçmek eylem çocukları sırtta taşımak
helik ad inşaatta kullanılan orta boy taşlar
herek ad fasulye sırığı
heştinmek eylem ihmal etmek
holus ad iri delikli kalbur
horata şaka
höşmerim ad çökelekten yapılan bir çeşit yemek
hurda ad sığır işkembesi, sığır işkembesinden ve tarhanadan yapılan çorba
hüppük ad ağaç kabuğundan yapılan zurna sesi veren öttürgeç
ilik ad düğme
iliklemek eylem
ilkmek eylem biriktirmek
ilkinti birikinti
ımızgamak eylem uyuklamak
in ad mağara
ingıraz ad tıkıntı, sağlığn bozulması
ırak nitelik uzak
ırbasa okuma, üfleme
ırgalamak eylem sallamak, sarsmak
ilenmek eylem kötülük dilemek, beddua etmek
ilenti kötü dilek, beddua
isiran ad hamur sıyırıcısı
it dirseği ad gözde çıkan arpacık
kamaşmak eylem dişin kamaşması
kapaltı ad kapının altı, birinci katta bulunan sofanın altına gelen, ahır girişlerindeki açık bölüm, ahıra girmeden önceki bölüm
karamık ad bir çeşit ağaç
karın kolağı ad at ve katırlarda semeri alttan gövdeye bağlayan kıl örgü bant
karpışta ad ahşap bağ evi
kaşağı
kavurga ad çekilmiş nohut tozu
kaygana ad bir çeşit yemek
kaypıncak ad dış kabuğu soyulmuş taze ceviz
kayrak(taşı) ad yassı taş
kelif ad küçük ahşap bağ evi
kelebek ad bir çeşit koyun hastalığı, eskiden bakkarda kelebek hapı satılırdı
keme ad fare
kereli ad büyük kertenkele çeşidi, keler
kerkinmek eylem ileri, geri sürtünerek sallanma
kertik ad çentik
kertmek eylem çentik açmak
kıdık ad küçük köpek yavrusu
kılalamak eylem bileylemek, keskinleştirmek
kılalanık keskinleştirilmiş, bilenmiş
kılalanmış nacak ad bileylenmiş ağaç keseceği
kınnap ad urganı oluşturan ince, kendir ipcikler
kırkacak ad davar kılını kesmeye yarayan aygıt
kirkik ad halı dokumada, ipleri sıklaştırmaya yarayan aygıt
kirman ad yün, kıl eğireceği
kirvat ad kerevet
kolastar ad iki kişinin kullandığı büyük ağaç keseceği, iki kollu bıçkı
köhtü ad pekmez, nişasta kullanılarakyapılan kışlık tatlı
körduman ad Sis
kösüre, kösüre taşı ad biley taşı
kurudikili ad ormanda(kesilip götürülmesine izin verilebilecek) kurumuş tek ağaç
kuskun ad semerin kuyruk bağlantısını sağlayan ip
kuşane ad tencereden büyük kap
kuyruklu ad akrep
kuz ad güneş görmeyen kesim, kuzey
küvekke ad bir çeşit içinden su geçmiş, suyun eritmesi ile oyulmuş, delikli ve kolay işlenir traverten, kufeki taşı
mahar ad pınar
matıf ad yaşlı, şaşkın ve bunamış
matıflamak eylem şaşkın olmak
mavru ad çam kabuğu
mersemene ad küçük kertenkele çeşidi
mıh ad çivi
misya ad civcivden büyük, tavuktan küçük
musandere ad evlerde yüklüğün üstünde bulununan boşluk
müşkürüm ad bir tür dağ bitkisi, çiçeği
müzmühal(arb) ad perişan
naha ünlem Nah ha, ilenmeybaşlarken söylenen söz. “naha gözün kör olsun!” gibi
ofta ad eğimli topraklarda taştan yapılmış küçük dayanma yapıları
oftalamak eylem ofta yapmak
oku ad okuntu-evlenme öncesinde armağan gönderilmesi
oyma ad evlerde pencere kenarkarında duvara açılan gözler
oyulgamak eylem oyalanmak?
öŋeze pusu, tuzak
öŋezeye yatmak eylem pusu kurmak
ötürmek eylem ishal olmak
ötürük ishal
paldım ad semeri eşeğin gerisine bağlayan kayış
pardı ad yarılarak elde edilen tahta
pişirimlik/bişirimlik Örnek :”bi(r) bişirimlik fasulye”
piynar ad maki, iri kara çalı
sahan ad iri tabak
salgaraya Körlemesine, gelişgüzel, rasgele-salgaraya konuşmak-
salya demiri ad kayada ya da sert zeminde oyuk açmak için kullanılan demir çubuk
samıt nitelik sersem
sap ad buğdayın samana gelmeyecek kelınlıkteki dip bölümü, savrulamayans aman artığı
seğirtmek eylem koşmak
senik ad meyvenin soysuzlaşmışı, olgunlaşamacak olanı
senit ad yufka açma tahtası
sevindirik olmak eylem çok sevinmek
sibek ad bebeklerin çişini yatağın dışına aktarmaya yarayan tahtadan oluk
simi ad bir çeşit çocuk oyununun adı
sındı ad makas
siydirmek eylem kadınların işemesi
sızak ad suyun kayalık yüzeysen yayılarak aktığı yer
sormak eylem emmek, Azerbaycanda “sorma borusu – pompanın emme borusu”
sorguç(çam sorgucu) ad çam akması, çam reçinesi; dut şerbetini emmek- sormak- için kullanulan boru otu
susuramak eylem Susamak
süven ad bağ harımı yapmakta kullanılan genellikle ardıç ağacı sırığı
süzek ad süzgeç
şahne ad karpıştanın açık bölümü, sergilik
şargada ad oğlan çoçuğunun yaramaz olanı
şavk ad ışık
şavkımak eylem ışımak, aydınlanmak
şelek ad adamın hafif yan yürüyenine verilen ad
şinik ad 5 okkalık ölçü
şıvgın ad şiddetli yağmur
tağarçcık ad Dağarcık, bir çeşit buruşuk, işlenmiş deri
tağra ad ucu eğri çalı, çırpı keseceği
teh!, teh bile ! ünlem işin o yönü kolay!, bir işin kolay yapılacağını belirten ünlem
telesik ad halsiz, gevşemiş durumda olmak
telesimek eylem dermansızlaşmak, gevşemek
tengerek ad büyük boy yün eğireceği, kirmandan çıkan ipleri yeniden eğirir
tepki ad bir çeşit su kabı, sapsızdır ve güğümden az küçüktür
ters ad hayvan gübresi
teymek eylem fırlayıp gitmek, bir nesnenin istemeden elden kaçırılması
tımar/tımar etmek ad/eylem atların, eşeklerin kaşağılanması
tırsık korkmuş, çekinmiş kişi
tırsımak eylem ürkmek, bıkmak, çekinmek
tokuç,tokuçlamak tokaç
tongal ad bön
toru(koru) ad koru
tuluk ad ayran yapmaya yarayan mavru ile dabaklanmış deri yayık
tuz badırı deyim aşırı tuzlanmış şey
tüngümek eylem sıçramak, zıplamak, özellikle yüksek bir yerden atlamak
urgan ad kıl ya da kendir kalın ip
utsuramak eylem utanmak, sıkılmak
üleşmek eylem bölüşmek
ülük ad çaydanlığın, testinin suyu akıtan bölümü
ürülmek eylem dokunun şişmesi, şişmek
ütmek eylem yutmak, kandırmak
ütülemek eylem harlı ateşe tutmak
üvendere ad öküzlere dürtmeye yarayan ucu çivili değnek
üyütmek(mayalamak) eylem yogurdun mayalanıp üzerinin örtülü olarak bekletilmesi
üzümağarı ad dut, üzüm sıkılan ağaçtan oyma kap
yakı ad el yapımı ilaç, merhem
yalabıtmak eylem elinin tersiyle kuvvetle vurmak
yalkı ad etin kötü, yumuşak dokulu bölümü
yanır(yağır) ad eşek ve beygirlerin sırtında semerin neden olduğu yara
yargın ad böğür, sırt, “yargınından yarılasıca” ilenti- böğründen yarılasıca
yarpız ad dere kenarlarında yetişen güzel kokulu bir çeşit ot
yavsu ad bir tür at sineği
yedi bicikli ad dişi köpeği niteler
yekinmek eylem çaba göstermeye niyetlenmek
yenli nitelik hafif, davranışta hafiflik
yepdahtana deyim durduk yere, düpe düz, göz göre göre, bile bile(olumsuz anlamda)
yiğlemek eylem otun hayvanların yemek istemeyeceği ölçüde örselenmesi
yiğlenik yiğlenmiş olan
yilan bırçağı ad bir tür bitki
yirik ince yırtık, özellikle deride
yirilmek eylem derinin yırtıması
yoklama kontrol
yonga ad ağaç kıyıntısı, ingilizcesi “chip”
yoşunmak eylem derinin, kumaşın kullanılamayacak ölçüde yıpranması
yoşunuk ad yoşunmuş olan
yönet uygunluğu, özellikle uygun yöntemi tanımlayan nitelendirme;
yumak(yümek) eylem yıkamak
yunmak(yünmek) eylem yıkanmak
yurda ad dikiş iğnesinin, çuvaldızın deliği, “istesem kurşunu innenin(iğnenin) yurdasından geçiririm” türünde böbürlenme
yuvga taşı ad toprak damlarda yağış sırasında sıkıştırmak amacıyla gezdirilen taş
yuvmak eylem torağın yuvga taşı yuvarlayaraksıkıştırılması
yük ad eşek yükü, katır yükü
yüklük ad evlerde yatak, yorgan koymaya yarayan bölüm
yüksünmek üşenmek, zorsunmak, bir görevi yük imiş gibi görünerek kaytarmaya çalışmak.
yülemek-yüğlemek eylem dallarında hiç meyve bırakmayacak ölçüde, dalları hırpalayarak meyve toplanması, özellikle hırsızlık sırasında
yülenik- yüğlenik yülenmiş
zartaklanmak eylem (eşeklerin) agınlaşması, dişiyi görünce büyük bir güçle peşinden koşma, azgınlaşma
zartaklı nitelik azgın(erkek eşekler için kullanılır)
zırlak nitelik kaygan
zıypmak eylem aşağı doğru kaymak, kendini bırakmak
zıytırık önad ciddiye alınmayacak kişi için kullanılır
zorsunmak eylem işi zor görmek,işe yanaşmamak
zülbee ad bir çeşit yemek
külüng ad balyoz
oğcalamak eylem sertçe ovmak, ovalamak
zapırdamak eylem birkaç kişinin hızlıca koşuşturması
kıran(u-krayna) önad kenarı niteler, Ukrayna’nın anlamı Ruscada U-krayn, yani kırana(kenara) doğru olan yer, ülke anlamındadır.