AKARÇAY HAVZASININ DOĞAL GÖLLERİ HARİTADAN SİLİNDİ

Akşehir ve Eber  Gölleri, yurdumuzun İç Anadolu bölgesinin güney-batısında, Afyon ve Konya ili sınırında bulunan Akarçay Kapalı havzasında 3 milyon yıllık geçmişe sahip  955m kotta yer alan doğal göllerimizdi.

Akşehir Gölü;  yüzey alanı bakımından yurdumuzun 5. büyük doğal gölü iken(1980 yılında 353km2),gölün  2009 yılındaki yüzey alanı  0.5km2  kadar düşerek kurumuş ve haritadan silinmiştir. Eber Gölü Akşehir Gölüne bir annenin yavrusuna  bağlandığı” göbek bağıyla” bağlı olan  11. Büyük doğal gölümüzdü ..Göllerimizin yaşamış oldukları  benzer sorunlar nedeniyle  o da  coğrafyamızda  göl olarak yer almamaktadır. Bizlerin 20 yıl öncesinden bu yana bilhassa bölgeye gidip yapmış olduğumuz araştırma sonuçlarını ve çözüm önerilerimiz dikkate alınmamıştır. Neden mi?, Adeta “altın yumurtlayan tavuğun kesilmesi” hemşerileri Hoca Nasrettin’in yıllar önce söylediği “bindiğiniz dalı keserseniz” hikayesiyle benzeşmekte.

MİLYON DOLARLIK GELİRLER DE KURUDU-YOK OLDU…

Bu yöre de tarımdan büyük girdi sağlanmasının yanı sıra oluşturduğu sazlık alanlar nedeniyle de SEKA Kağıt Fabrikasının kurulmasına uzun yıllar yöre ve ülkemize büyük kazanç sağlamaktaydı. Akşehir Gölünden  1998- 260 Ton Eber Gölünden Yılda 275.000 Ton kamış ve Hasırın yurt dışına ihracatıyla yıllık milyon dolar gelir ede edilmekte.. Gölün balıkları – salyangozlar-istakoz  ayrı bir gelir  ve ihracat girdisi ..Göller  araomatik ve tıbbi öneme sahip bitkilerle  kaplıydı. Yörede çilek, elma Napolyon cinsi kirazda önemli girdiye sahipti   Bu gün ne  SEKA Fabrikası kaldı . Tarımda üretim giderek azaldı, Napolyon kirazıyla ünlü Akşehir’de normal şartlarda yılda yaklaşık 20 bin tona yakın kiraz üretiliyor. Akşehir’de 140 bine yakın ağaçtan elde edilen Napolyon kirazı, hemen hemen tüm Avrupa ülkelerine gönderiliyordu . Kiraz ihracatından yılda ortalama 10-12 milyon dolar gelir elde edilirken, son yıllarda ihracatta büyük kayıplar yaşanmakta.. Çilekte ise adeta meşhur Akşehir Çileği unutulmakta

 SONDAJAKARÇAY HAVZASININ DOĞAL GÖLLERİ HARİTADAN SİLİNDİ KUYULARI-GÖLET -BARAJ SAYISINDAKİ ARTIŞ-VAHŞİ SULAMA – KİRLİLİK

Eber Gölü’nün fazla suları doğal bir yatakla dökülmekte idi. Bu oluşum DSİ tarafından, sulama alanlarını genişletmek amacıyla, yapay kanalla su girdisini kontrol altına almak için regülatöre dönüştürülmüştür. Eber Gölü’nün hidrolojisindeki değişiklik, Akşehir Gölü’nün hidrolojisini değiştirmiştir. Eber Gölü’nde su seviyesi azalmıştır. Eber’de eğer su fazlalığı olsa bile bu öncelikle sulama için tarım alanlarında kullanılmaktadır. Akşehir Gölü’nün diğer önemli besleme kaynağını göl çevresindeki bir çok dere ve havzaya düşen yağışlar oluşturmaktadır

Yasal olan olmayan, gölü besleyen yer altı sularının azalmasına neden olan   binlerce kuyu ve sondajlar göllerin kurumasında diğer önemli bir etkendir.. Göllerin suları böyle vahşi sulama ve göl bütçesini düşünülmeden alınan sularıyla adete boşaltılmıştır. Sonra neden kuraklık denilmiştir vb.

GÖL YILLARCA ATIK ALANI OLARAK KULLANILDI!

Göl drenaj alanındaki gübreleme, pestisit uygulamaları ile tarım alanlarından dönen suların, yerleşim alanlarının yoğun evsel ve kanalizasyon atıklarının, Afyon havzadaki kentlerdeki  şeker , Alkoloid, konserve  meyve fabrikalarının endüstriyel atıklarının göle ulaşımı(saniyede 120 lt kanalizasyon ya…)  öncelikle Akşehir Gölündü  oluşan kirlilikle canlıların yaşamaz hale gelmiştir… Milyonca yıllar yaşındaki EBER ve AKŞEHİR Gölleri Haritadan- coğrafyamızdan silinmiştir. 

Yrd. Doç. Dr. Erol KESİCİ TTKD –DOSDER Bilim Danışmanı 

Kaynak: Editör: Mürsel ERBEN

 

There are no comments yet.

Bir cevap yazın